ornamenty myśli

Zdolność do wytworzenia więzi z określona jednostką opiera się na długotrwałym i nieprzerwanym procesie, zapoczątkowanym przez pierwsze spotkania z innymi ludźmi. Jeśli przywiązanie oznacza, że zachowanie wyrażające poszukiwanie bliskości jest ukierunkowane na określoną jednostkę, to udaremnienie tej dążności winno wywołać sprzeciw, niepokój, złość oraz energiczne usiłowanie by odzyskać kontakt z bliską osobą. Jak powiedział Bowlby (1960) reakcja na rozdzielenie jest „nieuchronnym następstwem istnienia przywiązania”
Jeżeli chodzi o początki przywiązania to przełom następuje w okolicy siódmego miesiąca życia. U niemowląt powyżej tego wieku pojawia się wzorzec zachowania w postaci klasycznej reakcji na rozdzielenie natomiast w grupie niemowląt poniżej siedmiu miesięcy rozdzielenie z matką nie wywołuje na ogół sprzeciwu a obce osoby zostają przyjęte jako „matki zastępcze”. Tak więc rozdzielenie z matką staje się wydarzeniem znaczącym dopiero na początku drugiego półrocza życia dziecka. Po upływie szóstego miesiąca życia niemowlę nie uśmiecha się już do wszystkich lecz ogranicza tę reakcję tylko do pewnych osób. Innymi słowy, oznaką rozwoju nie jest w tym wypadku pojawienie się jakiegoś nowego wzorca zachowania takiego jak np. rozpoczęcie mówienia czy pojawienie się uśmiechu, rozwój wyraża się raczej w ograniczeniu już istniejących reakcji tylko do określonych osób. Tak więc niemowlęta dość wcześnie protestują przeciw odosobnieniu, ale w początkowym etapie bardziej interesują się stymulacją jako taką niż jej źródłem. I dopiero w trzecim kwartale pierwszego roku życia przestają traktować towarzystwo ludzi zamiennie i pozytywnie reagować na przejawy czyjego kolwiek zainteresowania. Od tego momentu niemowlę potrafi zachować orientację na osobę nieobecną: do pewnego stopnia potrafi utrzymać w pamięci obraz matki, która odeszła i poszukiwać jej bliskości mimo, że jej nie ma. W ten sposób zostaje zakończony proces „zdobywania obiektu przywiązania”